Instalacja elektryczna w domu od zera, kompletny przewodnik

Ten przewodnik prowadzi Cię przez całą instalację elektryczną domu jednorodzinnego: w kolejności, w jakiej realnie powstaje. Każdy etap ma link do osobnej, szczegółowej odpowiedzi.

1. Zanim wbijesz łopatę: przyłącze i moc

Instalacja zaczyna się od warunków przyłączenia od operatora sieci (OSD). Deklarujesz w nich rodzaj przyłącza i moc przyłączeniową.

• Do domu praktycznie zawsze bierze się przyłącze 3-fazowe (400 V): dlaczego 1 czy 3 fazy.
• Moc: dom bez ogrzewania elektrycznego zwykle 14-17 kW, z pompą ciepła i wallboxem 17-25 kW, jaką moc przyłączeniową zamówić.
• Operator wskaże miejsce złącza kablowo-pomiarowego (zwykle w ogrodzeniu): złącze i licznik.
• Warto z góry przemyśleć taryfę (G11 vs G12): którą taryfę wybrać.

2. Projekt: mapa całej instalacji

Nie rób instalacji „z głowy”. Projekt instalacji zawiera opis techniczny, bilans mocy, schemat rozdzielnicy, rzuty z punktami i schemat uziemienia. Nawet jeśli budujesz „bez projektu”: zrób z elektrykiem schemat rozdzielnicy i rzut z punktami przed kuciem.

Na tym etapie ustalasz też, ile obwodów będzie miał dom: zwykle 15-30, w rozbudowanym 40+, oraz ile gniazd w każdym pomieszczeniu, rozkład punktów pokój po pokoju.

3. Fundamenty: uziom

Na etapie ław fundamentowych układa się uziom fundamentowy (bednarka): po co i jak. To podstawa ochrony przeciwporażeniowej i przepięciowej. Później zrobienie dobrego uziomu jest dużo trudniejsze.

4. Stan surowy: trasy i przewody

Elektryk wchodzi po dachu i oknach, przed tynkami: kolejność prac na budowie.

• Przewody prowadzi się pionowo i poziomo, w strefach: gdzie prowadzić przewody i gdzie wolno wiercić.
• Mocuje się je co 30-40 cm, nie „na tynk”: co ile mocować przewód.
• Przekroje: 2,5 mm² na gniazda (B16), 1,5 mm² na światło (B10), grubsze na duże odbiorniki, jaki przekrój.
• Każdy przewód i obwód opisujesz: po co podpisywać przewody.
• Dom drewniany rządzi się swoimi prawami: instalacja w domu drewnianym.

Na tym samym etapie prowadzisz instalacje niskoprądowe, bo później to kucie:
skrętka LAN · przygotowanie pod smart home · alarm · wideodomofon · przygotowanie pod fotowoltaikę i magazyn energii.

5. Rozdzielnica

Serce instalacji. Ile pól kupić (z rezerwą 25-30%) i co musi się w niej znaleźć:

• rozłącznik główny,
• ogranicznik przepięć: jaki typ T1/T2/T3,
• różnicówki 30 mA: ile RCD i jak podzielić obwody, po co w ogóle różnicówka,
• wyłączniki nadprądowe: charakterystyka B czy C,
• opcjonalnie AFDD na sypialnie: czy warto.

W układzie TN-C-S tu (albo w złączu) robi się rozdział PEN na PE i N: jak to zrobić dobrze, i podłącza uziom oraz połączenia wyrównawcze.

6. Pomieszczenie po pomieszczeniu

Kuchnia (5-8 obwodów, płyta i piekarnik osobno) · łazienka (strefy 0/1/2, RCD, wyrównawcze) · salon · sypialnia · garaż (gniazdo 400 V, wallbox) · kotłownia · taras i ogród · oświetlenie zewnętrzne.

7. Duże odbiorniki: każdy własny obwód

Płyta indukcyjna · piekarnik · bojler / przepływowy · pompa ciepła · wallbox · kocioł gazowy · rekuperacja · hydrofor / pompa głębinowa · ogrzewanie podłogowe elektryczne · klimatyzacja · brama.

8. Oświetlenie

Układ schodowy (2 miejsca) · krzyżowy (3+ miejsc) · ściemniacz do LED · czujnik ruchu · taśma LED: zasilacz i przekrój · wysokości montażu włączników i gniazd.

9. Odbiór: bez tego instalacja nie działa „legalnie”

Po zakończeniu robi się pomiary powykonawcze: co się sprawdza, a wynikiem jest protokół, jak go czytać. Potem zgłoszenie do zakładu energetycznego i wymiana licznika.

Trzymaj razem: projekt + schemat rozdzielnicy + protokół pomiarów + karty gwarancyjne.

10. Modernizacja starej instalacji

Jeśli to nie nowy dom, tylko remont: modernizować czy wymienić w całości. A gdy coś już działa nie tak: gniazdo się grzeje to sygnał alarmowy.