Bardzo Łatwo Bardzo Łatwo 🇬🇧 EN

Jak rozłożyć obwody na fazy L1, L2, L3, żeby obciążenie było równe?

Aktualizacja: 2026-10-31

Każda faza ma własne zabezpieczenie przedlicznikowe, np. 25 A, czyli około 5,75 kW na fazę. Jeśli wszystkie duże odbiorniki trafią na jedną fazę, ona wybije, a dwie pozostałe będą prawie puste. Dlatego najpierw rozdzielasz na różne fazy odbiorniki, które długo pracują z dużą mocą (bojler, piekarnik, pralka, zmywarka, suszarka), a potem dokładasz gniazda i oświetlenie tak, żeby sumy na L1, L2 i L3 były podobne.

Dlaczego to ważne

Zabezpieczenie przed licznikiem pilnuje każdej fazy osobno. Przy 3 × 25 A każda faza uniesie około 230 V × 25 A = 5,75 kW. Moc „całego domu” nic nie da, jeśli bojler, piekarnik i pralka siedzą na L1: wtedy L1 jest przeciążona, a L2 i L3 się nudzą.

Jak to policzyć, krok po kroku

Wystarczy kartka albo arkusz. Specjalny program nie jest potrzebny.

  1. Spisz obwody i przy każdym wpisz moc, która naprawdę pracuje jednocześnie (z tabliczek urządzeń), a nie wartość bezpiecznika.
  2. Najpierw duże odbiorniki: bojler, piekarnik, pralka, zmywarka, suszarka, grzejniki. Każdy na inną fazę.
  3. Odbiorniki trójfazowe (płyta indukcyjna podłączona na 3 fazy, pompa ciepła, wallbox) same rozkładają się na fazy, więc ich nie liczysz do jednej.
  4. Dokładaj gniazda i oświetlenie tam, gdzie suma jest najmniejsza.
  5. Sprawdź sumy L1, L2, L3: mają być podobne. Idealnie równo nie wyjdzie i nie musi.
Przykład L1 L2 L3
Duży odbiornik bojler 2 kW piekarnik 3 kW pralka 2 kW
Kuchnia, gniazda zmywarka 2 kW gniazda kuchnia gniazda pokoje
Reszta oświetlenie gniazda łazienka oświetlenie zewn.

Liczby są przykładowe, u siebie bierzesz moce z tabliczek.

Jedna różnicówka trójfazowa czy kilka jednofazowych?

Jedna wspólna różnicówka na cały dom to zły pomysł: jedna usterka gasi wszystko. Lepiej 2-4 różnicówki, a obwody, które nie mogą zgasnąć, na osobnych RCBO. Szczegóły: ile różnicówek w domu.

Jeśli używasz różnicówek jednofazowych, zasilaj je z różnych faz, zgodnie z tym, jak rozłożyłeś obwody. A uwaga przy trójfazowych: nie każda działa poprawnie, gdy podłączysz ją tylko na jednej fazie, opisałem to w teście różnicówek trójfazowych.

Najczęstsze pytania

Która faza do różnicówki jednofazowej: L1, L2 czy L3?

Ta, która wynika z Twojego rozkładu obciążenia. Sama różnicówka nie ma „swojej” fazy: chodzi o to, żeby obwody pod nią nie przeciążyły jednej fazy.

Czy rozkład trzeba liczyć programem?

Nie. W domu wystarczy lista obwodów z mocami i trzy sumy. Program przydaje się przy dużych obiektach z wieloma rozdzielnicami. Jeśli masz rzut od architekta, rozkład na fazy policzysz też w darmowym EASYMAX.

Skąd wiem, że fazy są nierówno obciążone?

Najprościej miernikiem cęgowym: mierzysz prąd na każdej fazie przy typowym obciążeniu (wieczór, gotowanie, pranie). Duża różnica to sygnał, żeby przełożyć któryś obwód.

Uwaga: przekładanie obwodów w rozdzielnicy tylko po wyłączeniu zasilania i sprawdzeniu braku napięcia. Prace w rozdzielnicy wykonuje osoba z uprawnieniami.