Układ schodowy: schemat podłączenia krok po kroku

Autor: Łukasz Ćwierz (LukSee), technik elektryk z uprawnieniami SEP (E+D, gr. 1), ponad 15 lat na budowach

Zadanie w symulatorze: Lampa E1 ma się zapalać i gasić z dwóch miejsc: S1 i S2.

📐 Schemat połączeń

Schemat jednokreskowy: droga fazy od zabezpieczenia do odbiornika

F1 B10→S1 schodowy→S2 schodowy→E1 lampa

Schemat połączeń: przy każdym zacisku napisane, dokąd idzie przewód

Łącznik przerywa fazę, nigdy N. N i PE idą prosto do lampy, z pominięciem łącznika.
Łącznik schodowy: faza na zacisk wspólny L, zaciski 1 i 2 to tory schodowe do drugiego łącznika.
Tory schodowe w kolorach faz (czarny, szary), nigdy niebieski ani żółto-zielony.
PE na zacisk ochronny, zawsze żółto-zielony.

Podłączenie krok po kroku

Te same przewody, w tej samej kolejności, podłącza „▶ Pokaz” w symulatorze.

F1: wyjście → S1: L (brązowy)
Faza na zacisk wspólny L pierwszego łącznika.
S1: 1 → S2: 1 (czarny)
Pierwszy przewód schodowy: czarny.
S1: 2 → S2: 2 (szary)
Drugi przewód schodowy: szary. Nigdy niebieski ani żółto-zielony.
S2: L → E1: L (brązowy)
Z zacisku wspólnego drugiego łącznika faza idzie do lampy.
szyna N → E1: N (niebieski)
N prosto do lampy.
szyna PE → E1: PE (żółto-zielony)
PE prosto do lampy.

Najczęstsze błędy

W S1 pomylony zacisk wspólny z torem: faza weszła na zacisk toru, a z zacisku L wychodzi przewód do S2. Pomylenie zacisku wspólnego z torami to częsty błąd: lampa świeci tylko w jednej kombinacji. Faza zawsze na zacisk wspólny L pierwszego łącznika. Znajdź ten błąd w symulatorze →
Drugi tor schodowy poprowadzony niebieską żyłą. Na torach schodowych płynie przełączana faza, więc faza siedzi w niebieskim. Elektrycznie działa, ale to niezgodne z zasadami: na tory czarny i szary. Znajdź ten błąd w symulatorze →
Lampa podłączona do toru schodowego S2.1, a nie do zacisku wspólnego L. S1 działa, a S2 nic nie zmienia. Pomylenie zacisku wspólnego z torami to częsty błąd. Znajdź ten błąd w symulatorze →
Między łącznikami jest tylko jedna żyła schodowa. Z jednym torem lampa zapala się tylko w jednej kombinacji, a drugi łącznik często nic nie zmienia. Między łącznikami potrzebne są 2 żyły robocze, np. czarna i szara. Znajdź ten błąd w symulatorze →
Łączniki przełączają N, a faza idzie prosto do lampy. Zgaszona lampa dalej ma fazę: wymieniasz żarówkę i może Cię kopnąć. Łącznik schodowy przełącza tylko fazę. Znajdź ten błąd w symulatorze →

Teraz Ty: podłącz to w symulatorzeUkład schodowy: podłącz, kliknij „Sprawdź” i zobacz, czy przechodzi wszystkie próby.

Najczęstsze pytania

Ile żył potrzeba między łącznikami schodowymi?

Dwie żyły robocze w kolorach faz, na przykład czarna i szara z przewodu 4- lub 5-żyłowego. Do pierwszego łącznika i od drugiego do lampy wystarczą przewody 3-żyłowe.

Czy na tory schodowe można użyć niebieskiej albo żółto-zielonej żyły?

Nie. Na torach płynie przełączana faza. Żółto-zielona może być wyłącznie przewodem PE, niebieska to N. Elektrycznie zadziała, ale to niezgodne z zasadami.

Lampa świeci tylko w jednej kombinacji łączników. Dlaczego?

Najczęściej pomylony jest zacisk wspólny z torem schodowym albo między łącznikami idzie tylko jedna żyła. Faza zawsze na zacisk wspólny L pierwszego łącznika, lampa z zacisku wspólnego drugiego.

Ważne: symulator uczy zasady połączeń. Prace przy prawdziwej instalacji wykonujesz przy wyłączonym obwodzie i po sprawdzeniu braku napięcia, a instalację podłącza i odbiera pomiarami osoba z uprawnieniami.